Udayana Üniversitesi, 700 Katılımcıyla Yetenek Haritalama Uygulaması Yaptı

Özgün haber kaynağı: Udayana Üniversitesinin 7 Kasım 2026 tarihli resmî duyurusu. Endonezya’nın Bali adasındaki üniversite, 5 Kasım’da lise öğrencileri ile üniversite birinci sınıf öğrencilerini buluşturan bilgisayar tabanlı bir yetenek haritalama uygulaması yürüttüğünü açıkladı.

Uygulama, Endonezya Devlet Üniversiteleri Rektörler Konseyi (MRPTNI) ve Yükseköğretim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığıyla iş birliği içinde düzenlendi. Üniversitenin verdiği sayılara göre toplam 700 katılımcının 500’ü Bali’deki dört ortak lisenin 11. sınıf öğrencilerinden, 200’ü ise Udayana Üniversitesinin sekiz fakültesine 2026’da başlayan öğrencilerden oluştu.

700 katılımcı, iki kampüs ve 29 bilgisayar laboratuvarı

Udayana Üniversitesi, bilgisayar tabanlı testlerin Denpasar ve Jimbaran kampüslerinde eş zamanlı yürütüldüğünü bildirdi. Denpasar kampüsündeki 11 laboratuvarda 300, Jimbaran kampüsündeki 18 laboratuvarda 400 katılımcı yer aldı. Üniversitenin eğitim ve öğrenci işlerinden sorumlu rektör yardımcısı Prof. I Nengah Sujaya da uygulama sırasında laboratuvarları ziyaret ederek süreci yerinde izledi.

Lise grubunda SMAN 1 Denpasar, SMAN 7 Denpasar, SMAN 1 Kuta Selatan ve SMAN 2 Kuta Selatan öğrencileri bulunuyor. Üniversitenin Tarım Teknolojisi Fakültesi tarafından 5 Kasım’da yayımlanan ikinci resmî kayıt, testlerin iki grupta 90 ve 105 dakika sürdüğünü ve farklı fakülte birimlerinin uygulama noktası olarak kullanıldığını belirtiyor.

Amaç seçim yapmak değil, gelişim için yön vermek

Merkezî duyuruda yetenek haritasının; öğrencilerin potansiyelini ve belirli ilgi alanlarını görünür kılmak, karakter gelişimini desteklemek ve eğitim ile kariyer yönlendirmesine akademik bir dayanak sağlamak amacıyla kullanılması planlanıyor. Bu çerçeve, yetenek tanılamasını tek seferlik bir etiket yerine sonraki öğrenme ve gelişim kararlarına bilgi sağlayan bir süreç olarak konumlandırıyor.

Ancak resmî açıklama, uygulanan testlerin adlarını, ölçtüğü alt boyutları, norm grubunu, geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını ya da sonuçların öğrencilere nasıl bildirileceğini açıklamıyor. Katılımcıların yüksek puanla belirli bir programa kabul edileceğine ilişkin bilgi de yok. Bu nedenle etkinliği üstün zekâlılar ve yetenekliler için resmî bir tanı veya seçme sınavı olarak adlandırmak doğru olmaz; doğrulanabilen gelişme, geniş ölçekli bir potansiyel ve yetenek haritalama uygulamasının gerçekleştirilmiş olmasıdır.

Üstün yetenek eğitimi açısından neden izlenmeye değer?

Uygulamanın dikkat çekici yanı, lise ile üniversite arasındaki geçiş dönemini aynı çerçevede ele alması. Öğrencinin yalnız mevcut başarısına değil, hangi alanlarda gelişebileceğine ve gelecekte hangi eğitim yoluna ihtiyaç duyabileceğine odaklanılması; üstün zekâlılar ve yetenekliler eğitimindeki “tanıdan hizmete” sorusuyla doğrudan kesişiyor. Bir ölçümün eğitimsel değeri, yalnız kimin yüksek puan aldığıyla değil, sonucun hangi öğrenme fırsatına dönüştüğüyle anlaşılabilir.

Bu noktada Udayana Üniversitesi ile ortaklarının sonraki adımları belirleyici olacak. Hangi öğrencinin hangi desteğe yönlendirildiği, ölçümlerin farklı dilsel ve sosyoekonomik gruplarda nasıl çalıştığı, öğrencilerin verilerine kimlerin eriştiği ve yönlendirmenin zaman içinde güncellenip güncellenmediği açıklanırsa programın eğitimsel niteliği daha sağlıklı değerlendirilebilir.

Okullar için dört değerlendirme sorusu

• Ölçüm neyi ölçüyor? Genel akıl yürütme, akademik başarı, ilgi, yaratıcılık ve motivasyon aynı kavram değildir; her araç için amaç açık yazılmalı.
• Tek sonuç mu, kanıt bütünü mü? Test verisi; öğrenci ürünleri, gözlem, gelişim örüntüsü ve bağlamsal bilgilerle birlikte ele alınmalı.
• Sonuç hangi hizmete bağlanıyor? Haritalama; zenginleştirme, mentorluk, ileri ders, kariyer danışmanlığı veya başka somut fırsatlara dönüşmeli.
• Etki nasıl izlenecek? Katılım ve gelişim verileri, farklı öğrenci grupları açısından düzenli olarak değerlendirilip kamuoyuyla paylaşılmalı.

Haber neyi doğruluyor?

7 Kasım tarihli birincil kaynak; 700 katılımcılı uygulamanın 5 Kasım’da yapıldığını, 500 lise öğrencisi ile 200 üniversite öğrencisini kapsadığını, 29 laboratuvarda bilgisayar tabanlı test kullanıldığını ve çalışmanın MRPTNI ile Bakanlık iş birliğinde yürütüldüğünü doğruluyor. Kaynak, henüz öğrenci sonuçları veya program etkisi yayımlamıyor. Dolayısıyla haber, ölçülmüş bir başarı iddiasını değil; yetenekleri eğitim ve kariyer yönlendirmesine bağlamayı amaçlayan doğrulanabilir yeni uygulamayı aktarıyor.

Fotoğraf: Udayana Üniversitesinin Bali’deki rektörlük binası, 25 Kasım 2017. Fotoğraf: Herin Richard / Wikimedia Commons; fotoğrafçının kendi çalışmasıdır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla yayımlanmıştır. Özgün fotoğraf merkezden 16:9 oranında kırpılmış, 1600×900 piksele ölçeklenmiş ve WebP biçimine dönüştürülmüştür; türetilmiş görsel aynı lisansla paylaşılır. Fotoğraf test oturumundan değildir; haberdeki uygulamayı yürüten kurumu doğrudan gösterir.