Üstün Zekâlılar Enstitüsü Tüm haberler

Uyarlanabilir Test Uzmanı Hua-Hua Chang, IACAT’ın Gelecek Başkanı Seçildi

Uyarlanabilir Test Uzmanı Hua-Hua Chang, IACAT’ın Gelecek Başkanı Seçildi

Purdue Üniversitesi, eğitimsel ölçme araştırmacısı Prof. Hua-Hua Chang’ın Uluslararası Bilgisayar Uyarlamalı Test Derneğinin (IACAT) gelecek başkanı seçildiğini 6 Ekim 2026’da duyurdu. Chang, 2026-2028 arasında başkan yardımcılığı, 2028-2030 arasında başkanlık görevini üstlenecek. Üniversitenin açıklamasına göre Chang, 28-30 Eylül’de São Paulo’da düzenlenen IACAT konferansında yeni yönetim döneminin bir parçası olarak tanıtıldı.

Chang aynı konferansta “Bilgisayar Uyarlamalı Testleri Kişiselleştirilmiş Öğrenmenin Temeli Olarak Konumlandırmak” başlıklı bir açılış konuşması yaptı. IACAT’ın resmî programı, konuşmanın 29 Eylül’de gerçekleştirildiğini doğruluyor. Sunum; öğrencinin ne bildiğini ve nasıl öğrendiğini daha ayrıntılı anlamak için uyarlanabilir ölçmenin, üretken yapay zekâ ve kişiselleştirilmiş öğrenmeyle nasıl birlikte kullanılabileceğine odaklandı.

Uyarlanabilir test ne yapıyor?

Bilgisayar uyarlamalı testlerde her öğrenci aynı sabit soru dizisini çözmüyor. Sistem, önceki yanıtlardan elde edilen geçici yetenek ya da başarı tahminine göre sıradaki soruyu seçiyor. IACAT’ın teknik açıklamasına göre amaç, önceden kalibre edilmiş bir soru havuzundan her kişi için ölçülmek istenen özelliği en etkili ve verimli biçimde değerlendirecek soruları sunmak.

Bu özellik, üstün zekâlılar ve yeteneklilerin değerlendirilmesi açısından özellikle dikkat çekici. Yaş düzeyine göre hazırlanmış sabit bir test çok kolay kaldığında öğrencinin gerçek üst sınırını ayırt etmek güçleşebilir. Uygun güçlükte yeterli soruya sahip iyi tasarlanmış bir uyarlamalı sistem, performans yükseldikçe daha zor maddelere geçerek ölçüm aralığını genişletebilir. Ancak bu teknik avantaj, bir test puanının tek başına tanılama kararı olduğu anlamına gelmiyor.

Kişiselleştirme iddiası ve sınırları

Chang’ın konferans özetinde, uyarlanabilir testlerin yalnız puan üretmek için değil, öğrenme yollarını kişiselleştirmek ve öğrenciye öğretim açısından anlamlı geri bildirim vermek için kullanılabileceği savunuluyor. Büyük ölçekli üniversite STEM uygulamalarının, öğrencilerin hangi kavramları bildiğini ve öğrenme örüntülerini göstermede örnek olarak sunulduğu belirtiliyor.

Purdue’de Charles R. Hicks Kürsü Profesörü olan Chang’ın çalışma alanları bilgisayar uyarlamalı testler, bilişsel tanılama ve maddelerin farklı gruplarda farklı işleyip işlemediğini inceleyen diferansiyel madde fonksiyonunu kapsıyor. Üniversite özgeçmişinde, araştırma ekibinin açık uçlu yanıtları konu modelleme ile inceleyen 2025 tarihli bir üstün yetenek eğitimi çalışması da yer alıyor.

Yine de uyarlama, adalet ve geçerlik sorunlarını kendiliğinden çözmez. Soru havuzunda yüksek performans düzeyini ayırt edecek yeterli madde yoksa test öğrencinin sınırını ölçemez. Başlangıç tahmini, madde seçme kuralı, erişilebilirlik, dil ve kültür etkileri ile her öğrenciye sunulan farklı soru dizilerinin karşılaştırılabilirliği ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle üstün yetenek tanılamasında uyarlanabilir test sonucu; öğretmen gözlemi, öğrenci ürünleri, başarı verileri ve gelişim öyküsü gibi başka kanıtlarla birlikte ele alınmalıdır.

Başkanlık neden önemli?

IACAT; eğitim, psikoloji ve kurumlarda kullanılan uyarlanabilir ölçme yöntemlerinin bilimsel, teknolojik ve etik gelişimine odaklanan uluslararası bir meslek kuruluşu. Purdue’nin duyurusunda Chang’ın ağustosta gelecek başkan seçildiği, ekim ayındaki iki yıllık başkan yardımcılığı döneminin ardından 2028’de başkanlığı devralacağı belirtiliyor.

Bu görev değişimi, yapay zekânın test maddesi üretme, yanıtları puanlama ve öğrenme geri bildirimi verme süreçlerine hızla girdiği bir döneme rastlıyor. Chang’ın konuşmasının merkezindeki soru da burada önem kazanıyor: teknoloji yalnız testi kısaltmak için mi kullanılacak, yoksa öğrencinin hazır bulunuşluğunu öğretim kararlarına dönüştüren güvenilir bir altyapı mı oluşturacak? Üstün zekâlılar ve yetenekliler bakımından yanıt, daha zor sorular sunmanın ötesinde; yüksek performansı geçerli biçimde ölçen, yanlılığı izleyen ve sonucu gerçek eğitim seçeneklerine bağlayan sistemler gerektiriyor.

Kaynaklar

Fotoğraf: Purdue Üniversitesi’nin West Lafayette yerleşkesindeki University Hall. Fotoğraf: Tstuddud / Wikimedia Commons, 25 Ağustos 2006; kamu malı. Görsel 16:9 oranında kırpılmış ve WebP biçimine dönüştürülmüştür.